Αίτια ανδρικής υπογονιμότητας

Δευτέρα, 25 Μαϊος 2020

Σε ένα υπογόνιμο ζευγάρι ο άνδρας ευθύνεται μόνο στο 40% και πιο συγκεκριμένα το σπέρμα που παράγει. Αν και η ηλικία του άνδρα δεν εμποδίζει στην γονιμοποίηση του ωαρίου είναι πολύ πιθανόν εξαιτίας γενετικών λόγων να μην είναι εφικτή. Αυτό μπορεί να οφείλεται είτε σε χαμηλή παραγωγή σπέρματος από τους όρχεις είτε σε απόφραξη της εξόδου του σπέρματος από τους όρχεις.

Η απόφραξη μπορεί να είναι γενετική ή να προέρχεται από κάποια προηγούμενη χειρουργική επέμβαση ή ακόμα και από μόλυνση η οποία προκαλεί βλάβη στον σπερματικό πόρο. Υπάρχει όμως μεγάλη πιθανότητα το σπέρμα να καταστρέφεται σταδιακά και από την έκθεση σε περιβαλλοντικούς κινδύνους και τοξίνες.

Τρόπος ζωής

Η θερμοκρασία των όρχεων πρέπει να είναι χαμηλότερη από αυτήν του υπόλοιπου σώματος για να λειτουργήσουν φυσιολογικά. Έτσι οτιδήποτε διαταράσσει αυτή τη θερμοκρασιακή διαφορά μπορεί να βλάψει την ανδρική γονιμότητα. Επίσης τα επαγγέλματα που απαιτούν πολλές ώρες καθιστική εργασία μπορεί να περιορίσει την σπερματογένεση. Επιπλέον επηρεάζεται από την κατανάλωση φαρμάκων ή ουσιών όπως αλκοόλ, κοκαΐνη, τσιγάρα, αναβολικά καθώς και φάρμακα για το έλκος, την υπέρταση, την επιληψία και την κατάθλιψη.

 Ορμονικές διαταραχές

Μπορεί να οφείλεται σε διαταραχή της λειτουργίας του θυροειδούς, χαμηλά επίπεδα τεστοστερόνης, υψηλή ορμόνη FSH καθώς και πλεόνασμα προλακτίνης.

Ανοσολογικά προβλήματα

Ανοσολογικές αντιδράσεις στο σπέρμα (αυτοανοσία) μπορεί να προκαλέσουν προσωρινή στείρωση. Αντισπερματικά αντισώματα μπορούν να επηρεάσουν το σπέρμα ώστε να μην είναι ικανό να γονιμοποιήσει.

Μολυσματικές ασθένειες

Η παρωτίτιδα που μπορεί να περάσει κάποιος μετά την παιδική ηλικία καθώς και αφροδίσια νοσήματα όπως χλαμύδια και βλεννόρροια μπορεί να προκαλέσει ατροφία των όρχεων. Παράλληλα κάποιες μολύνσεις του προστάτη επηρεάζουν αρνητικά σε αριθμό και κινητικότητα το σπέρμα. Επίσης η έκθεση σε χημικά όπως μόλυβδο και αρσενικό καθώς και σε βαφές και βερνίκι επηρεάζουν το σπέρμα.

Κιρσοκήλη

Είναι η μη φυσιολογική διάταση των φλεβών μέσα στους όρχεις, η οποία εμποδίζει την σωστή αιμάτωση της περιοχής. Εργαστηριακά εμφανίζει μείωση της ορχικής λειτουργίας καθώς και αλλοίωση της ποιότητας του σπέρματος.
Η επέμβαση που μπορεί να γίνει είναι χειρουργική φραγή ή τοποθέτηση ειδικού μπαλονιού ώστε να σταματήσει τη ροή του αίματος.

Παλινδρομική εκσπερμάτιση

Διάφορα προβλήματα υγείας, λήψη φαρμάκων ή και κάποια χειρουργική επέμβαση μπορεί να προκαλέσει την παλινδρομική εκσπερμάτιση. Στην περίπτωση αυτή το σπέρμα εισέρχεται στην ουροδόχο κύστη κατά τον οργασμό, αντί να εξέρχεται από την κορυφή του πέους. Το σπέρμα είναι δυνατόν να το συλλέξουμε από τα ούρα και να χρησιμοποιηθεί στην υποβοηθούμενη αναπαραγωγή.

Σεξουαλική ανικανότητα-σεξουαλικές δυσλειτουργίες

Πολλά προβλήματα στην σεξουαλικότητα μπορούν να επηρεάσουν την ανδρική γονιμότητα. Πάνω από το 20% των ανδρών έχουν μειωμένη ερωτική διάθεση, ανικανότητα διατήρησης στύσης ικανή για συνουσία και πρόωρη εκσπερμάτωση. Αυτό μπορεί να οφείλεται στα χαμηλά επίπεδα τεστοστερόνης ή στο άγχος της σεξουαλικής επίδοσης.

infrt8

Απόφραξη

Πρόκειται για απόφραξη στην οδό μεταφοράς του σπέρματος. Οφείλεται σε φλεγμονές που μπορούν να προσβάλουν τα διάφορα τμήματα του ανδρικού γεννητικού συστήματος. Τα μικρόβια που προκαλούν αυτές τις φλεγμονές είναι ο γονόκοκκος, το κολοβακτηρίδιο, ο σταφυλόκοκκος, το μυκόπλασμα, η σύφιλη και η φυματίωση.(www.Iatropedia.gr)

Προηγούμενες θεραπείες για καρκίνο

Σε κάποιες περιπτώσεις η ακτινοβολία ή η χημειοθεραπεία που διεξάγεται για την αντιμετώπιση ενός όγκου μηδενίζουν την ανδρική γονιμότητα. Για το λόγο αυτό οποιοσδήποτε άνδρας αναπαραγωγικής ηλικίας που πρόκειται να υποβληθεί σε τέτοιου είδους θεραπεία θα πρέπει να δώσει σπέρμα για φύλαξη σε κατάψυξη.

Προηγούμενη αγγειεκτομή - στείρωση

Η στείρωση που μπορεί να κάνει ένας άνδρας είναι συνήθως αναστρέψιμη (συνήθως γίνεται φραγή του σπερματικού πόρου). Είναι δυνατόν όμως μετά από αποκατάσταση του σπερματικού πόρου να μην επανέλθει κανονικά η ικανότητα του σπέρματος να γονιμοποιήσει.

Γενετικές ανωμαλίες

Το σύνδρομο Kleinhfelter. Τα άτομα με αυτό το σύνδρομο είναι άρρενα στείρα, έχουν μικρούς όρχεις, μερικές φορές εμφανίζουν γυναικομαστία και υστερούν ελαφρώς διανοητικά έναντι των φυσιολογικών. Συνήθως έχουν υψηλό ανάστημα και μακριά άκρα. Η συχνότητα εμφάνισης του συνδρόμου είναι περίπου 1 στα 1000 άρρενα νεογέννητα. Αποτελεί αποτέλεσμα χρωμοσωμικής ανωμαλίας στο χρωμόσωμα νούμερο 23.
(Ελληνική εταιρεία γυναικολογίας- ενδοκρινολογίας, Τεύχος 10, Μέρος 2ο)

Τραυματισμός όρχεων

Μαρίνα Ασημακοπούλου, (Απόσπασμα από την Διατριβή της  ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΓΟΝΕΩΝ)